กองบรรณาธิการ HD
เขียนโดย
กองบรรณาธิการ HD

Emphysema (โรคถุงลมปอดโป่งพอง)

เผยแพร่ครั้งแรก 18 ม.ค. 2018 อัปเดตล่าสุด 17 พ.ย. 2020 เวลาอ่านประมาณ 2 นาที

ความหมายของถุงลมโป่งพอง

เป็นภาวะที่มีการขยายตัวอย่างผิดปกติของถุงลมส่วนปลายซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) พบในผู้ชายมากกว่าผู้หญิง

สาเหตุ

เกิดจากมีโรคหลอดลมเป็นเวลานานและเรื้อรัง หายใจเอาฝุ่นละออง ขาดเอนไซม์ Alpha1-antitrypsin (AAT) และเกิดจากการสูบบุหรี่

แพ็กเกจที่คุณอาจสนใจ
ปรึกษาเภสัช สั่งยา ฟรีค่าส่งทั่วประเทศ*

แชทกับเภสัชกรฟรี! 9 โมงเช้าถึงเที่ยงคืน พร้อมรับส่วนลดค่ายา 5% HDmall ออกค่าส่งให้สูงสุด 40 บาท

พยาธิสรีรภาพ

พบว่าโรคนี้มีความเกี่ยวข้องกับพันธุกรรม เพราะขาดเอนไซม์ (Enzyme) ชื่อ Alpha-one antitrypsin ซึ่งทำหน้าที่ช่วยป้องกันเนื้อเยื่อปอดไม่ให้ถูกทำลาย ตัวที่มาทำลายคือ เอนไซม์อีลาสเตส (Elastase) ย่อยสบายเนื้อเยื่อปอดโดยไม่มีตัวควบคุม ทำให้ถุงลมปอดโป่งพอง ผู้ป่วยที่ขาดเอนไซม์ Alpha-one antitrypsin จะทำให้ถุงลมปอดโป่งพองตั้งแต่อายุยังน้อย ควันบุหรี่ หรือมลภาวะต่าง ๆ เป็นตัวก่อสารอนุมูลอิสระ ซึ่งจะไปกระตุ้นให้เกิดการอักเสบที่หลอดลม

อาการ

มีอาการหายใจเร็วซึ่งสัมพันธ์กับออกซิเจนที่ลดลง หายใจลำบาก เหนื่อยเวลาเดินอาการหายใจลำบากจะเป็นมากขณะหายใจออกมากกว่าหายใจเข้า ทรวงอกมีลักษณะค่อนข้างกลม (Barrel-shaped chest) ฟังได้เสียงหายใจเบาลง มีนิ้วมือและนิ้วเท้าปุ้มเนื่องจากได้รับออกซิเจนต่ำเป็นเวลานาน ๆ เสียงสั่นสะเทือนที่มากระทบมือจากการคลำปอด (Tactile fremitus) ลดลง ปอดขยายตัวได้ลดลง เคาะปอดได้ยินเสียง Hyperresonanceขณะหายใจเข้าได้ยินเสียงหวีด มีการคั่งของ CO2หากเป็นมากอาจมีอาการเขียว (Cyanosis) และเป็นผลทำให้เกิดการหายใจล้มเหลว

การวินิจฉัยโรค 

ถ่ายภาพรังสีทรวงอก (Chest X-rays) จะเห็นปอดขยาย กะบังลมหย่อนตัวการตรวจหน้าที่ปอดพบว่ามีลมคั่งค้างอยู่ในปอด การตรวจวิเคราะห์ก๊าซในเลือดแดงพบว่า pO2ลดลง และ pCO2มีค่าปกติ การตรวจ Electrocardiography (ECG) จะพบความผิดปกติของ P wave และมีอาการของ Right ventricular hypertrophy ตรวจเลือดหา CBC จะพบระดับฮีโมโกลบินสูงขึ้น

การรักษา งดสูบบุหรี่ และหลีกเลี่ยงมลพิษ ให้ยาขยายหลอดลม เช่น Beta-adrenergic blocker (Acebuterol, Ipratropium bromide) ให้ยาปฏิชีวนะเพื่อรักษาการติดเชื้อทางเดินหายใจ ให้ภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันไข้หวัดใหญ่และปอดอักเสบ ให้น้ำให้เพียงพอเพื่อละลายเสมหะ การรักษาเพื่อกำจัดเสมหะในหลอดลมออก เช่น Postural drainage, Chest percussion และ Vibration ให้ออกซิเจนในขนาดต่ำ ๆ เพื่อแก้ไขภาวะพร่องออกซิเจน ให้ยาละลายเสมหะเพื่อช่วยขับเสมหะ

การพยาบาล

หากผู้ป่วยสูบบุหรี่ควรกระตุ้นให้เลิกสูบ ประเมินหน้าที่การหายใจ เช่น ลักษณะและปริมาณเสมหะ อาการกระสับกระส่าย หายใจเร็ว เสียงหายใจ กำจัดเสมหะ ในหลอดลมออกด้วยวิธีต่าง ๆ ชั่งน้ำหนักผู้ป่วยสัปดาห์ละ 3 ครั้งและประเมินภาวะบวม ดูแลให้ผู้ป่วยได้รับอาหารแคลอรีสูง อาหารที่มีโปรตีนสูง รับประทานครั้งละน้อยบ่อย ๆ ครั้ง ได้รับน้ำอย่างน้อย 3,000 มิลลิลิตรต่อวันเพื่อละลายเสมหะทำความสะอาดปากฟันหลังจากพ่นยา หลีกเลี่ยงการอยู่ในชุมชนแออัดและให้ภูมิคุ้มกันโรคไข้หวัดใหญ่และปอดอักเสบ แนะนำให้ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงการสูดสิ่งที่ระคายเคือง ได้แก่ น้ำหอม สเปรย์ และฝุ่นละออง หลีกเลี่ยงอากาศเย็นจัด ลมหนาว ควรปิดปากปิดจมูกด้วยผ้าขณะออกไปนอกบ้าน


3 แหล่งข้อมูล
กองบรรณาธิการ HD มุ่งมั่นตั้งใจให้ผู้อ่านได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง โดยทำงานร่วมกับแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์ รวมถึงเลือกใช้ข้อมูลอ้างอิงที่น่าเชื่อถือจากสถาบันต่างๆ คุณสามารถอ่านหลักการทำงานของกองบรรณาธิการ HD ได้ที่นี่
University of Illinois-Chicago, School of Medicine , What is emphysema? (https://www.medicalnewstoday.com/articles/8934.php), December 13, 2017
รศ.ดร.พญ.เบญจมาศ ช่วยชู, มารู้จักโรคถุงลมโป่งพองกันเถอะ (https://www.si.mahidol.ac.th/th/healthdetail.asp?aid=1316), 13 มีนาคม 2561

บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ความรู้แก่ผู้อ่าน และไม่สามารถแทนการแนะนำของแพทย์ การวินิจฉัยโรค หรือการรักษาได้ ผู้อ่านควรพบแพทย์เพื่อให้แพทย์ตรวจที่สถานพยาบาลทุกครั้ง และไม่ควรตีความเองหรือวางแผนการรักษาด้วยตัวเองจากการอ่านบทความนี้ ทาง HD พยายามอัปเดตข้อมูลให้ครบถ้วนถูกต้องอยู่เสมอ คุณสามารถส่งคำแนะนำได้ที่ https://honestdocs.typeform.com/to/kkohc7

ผู้เขียนและผู้รีวิวบทความไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่นำเสนอแต่อย่างใด เว้นแต่จะระบุในเนื้อหา การแนะนำสินค้าและบริการแสดงขึ้นอัตโนมัติจากระบบของเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชัน

ขอบคุณที่อ่านค่ะ คุณคิดว่าบทความนี้มีประโยชน์มากแค่ไหนคะ
(1 ดาว - น้อย / 5 ดาว - มาก)

ดูคำถามและคำตอบอื่นๆ ที่เกี่ยวกับอาการนี้
ทำอย่างไรให้ร่างกายปลอดสารตกค้าง
คำถามนี้ได้การตอบจากพยาบาลผู้เชี่ยวชาญ
เวลาวิ่งเหนื่อยชอบไอเหมือนมีอะไรติดคอ เกิดจากอะไรคะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
หายใจไม่เต็มปอด เป็นเพราะอะไร
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
1.วิ่งอย่างไรจึงเรียกว่าถูกวิธีและปลอดภัยจากการบาดเจ็บ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ตอนนี้อายุ43 หายใจไม่ค่อยสุดพึ่งเป็นได้สองอาทิตย์แล้วเกิดจากอะไรค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)
ตอนนี้แม่เป็นตาต้อกระจดค่ะ เป็นหอบป่วยบ่อยมาก ยาคลินิคไม่เคยหายค่ะต้องเข้าโรงพยาบาลตลอก ภายภาคหน้าถ้าแก่ตัวไปจะเป็นอะไรมากไหมค่ะ
คำถามนี้ได้การตอบจากแพทย์ที่มีใบอนุญาต (คำตอบนี้เป็นการให้คำแนะนำเบื้องต้น ไม่สามารถแทนการวินิจฉัยโรค หรือการรักษา)